Cicero, politicus en pleiter in een turbulent Rome (Randall Lesaffer)

Het leven van Cicero (106-43 v.C.) is niet alleen boeiend door zijn figuur maar nog meer door de periode. Cicero was in zekere zin een tragische figuur omdat hij de man van de Republiek als staatsvorm was. Hij dacht die instelling gered te hebben toen hij tijdens zijn consulaat in 64 v.C. de samenzwering van Catilina ontmaskerde en neersloeg maar daarna was hij niet opgewassen tegen een nieuw soort politicus die ook naar militaire middelen greep: Pompeius, Caesar en Octavianus (Augustus). Cicero was een man van de klassieke partijstrijd die Rome overheerste, de populares tegen de optimates of de onderlinge strijd binnen de stand der senatoren tussen enkele dozijnen familieclans en enige grote figuren van buiten die geslachten.

Als een homo novus uit een provinciestad zocht Cicero in het begin van zijn loopbaan steun waar hij die kon krijgen. Opname in de kring van de optimates was altijd zijn doel geweest, maar zelden zou hij zich met hen volledig vereenzelvigen. Cicero bleef een compromisfiguur die flexibel kon laveren tussen de verschillende machten in de Republiek.

In 63 was hij de ‘vader des vaderlands’. In het voorjaar van 43 werd hij weer in triomf door de stad gedragen maar de krijgskansen keerden en enkele maanden later werd hij vermoord toen het tweede triumviraat met Antonius en Octavianus aan de macht kwam. De Republiek stierf met hem. De geschiedenis nam een andere wending. Vanaf 27 v.C. kwam er de alleenheerschappij van keizer Augustus. Het keizerrijk zou duren tot de val van Rome in de vijfde eeuw na Christus.

Cicero leeft verder niet als politicus maar als een redenaar en in beperkte mate als filosoof.

Uitgegeven bij het Davidsfonds, 2003