32 posts categorized "Persoonlijk"

21/12/2010

Brief aan mijn kleinkinderen

Brief aan mijn kleinkinderen

Liefste kleinzonen,
Lander en Jasper,

Het jaar loopt ten einde. Kerstmis is er binnenkort. De boom, het stalletje, het familiefeest zoals bij de meesten ...

Lees meer...

28/12/2009

Handleiding bij Haiku Herman uit Knack

Ik dacht dat het moeilijk zou zijn, schrijven over mijn vader. Schrijven aan mijn vader doe ik immers zelden of nooit. Dat is ook niet nodig. We zien en spreken elkaar regelmatig. En toch zaten tot mijn verbazing de woorden blijkbaar al ergens in mijn pen verscholen. Niet het schrijven, maar het schrappen was moeilijk.

Lees meer "Handleiding bij Haiku Herman uit Knack" »

18/08/2009

Reisverslag, dinsdag 18/08

Op rondreis in de deelstaat Queensland van deze federale natie. De Stille Oceaan verbergt hier een bijna tweeduizend tweekilometer rif vol koralen en een weelde aan vissoorten. Na anderhalf uur varen in de oceaan wordt het verborgene onthuld.
Meer prozaisch was een bezoek aan een veemarkt. Met dat soort bedrijvigheden begon het in Australie. Gans de streek kent grote zones van het ondoordringbare regenwoud. 80 pct. Ging de jongste tweehonderd jaar verloren. Hier en daar wint het nu opnieuw terrein. Hier aan het meer van Tinaroo huizen migrerende vogels en is de beschaving geweken voor hun gezang.
Het is mijn laatste korte bericht. Ich bin ein Aussie geworden! Een beetje!

 

IMAGE_022  

Volgende week is de natuur voorbij en herbegint de 'cultuur'. Volgende week is de harmonie voorbij en herbeginnen de vijandelijkheden!
Toch nog deze week 15.000 km. Van huis. Ons huis.

13/08/2009

Reisverslag, donderdag 13/08

Wie Australie bezoekt moet doordringen tot in de outback, het binnenland. In het centrale gedeelte moet je gaan voor de natuur. De rode terracottakleur van de overweldigende Kings Canyon en natuurlijk de Uluru, de tafelberg in dezelfde kleur, die eenzaam uit het bushlandschap oprijst. De heilige berg van de Aboriginals.

We reden duizend kilometers doorheen haast eenzelfde droge, laagbestruikte vlakte. Veel doet denken aan Afrika. Alleen de natuur helaas want Australie is een goed georganiseerd land, hoewel het zo groot is als Europa (zonder Rusland).
22 miljoen inwoners tegen 600 op ons continent. Op eenzelfde oppervlakte.

10/08/2009

Reisverslag, maandag 10/08

 

Australie is pas 200 jaar oud. De eerste Europese migranten werden naar hier vervoerd als gevangenen en veroordeelden. De tocht per boot langs de Kaap duurde maanden. Vandaag overbruggen we de reis naar onze tegenvoeters op 24 uur en is het èèn van de meest welvarende landen ter wereld. De cultuur is Europees, de natuur tropisch. Uit de mix van volken werd een nieuw volk geschapen met een eigen identiteit. De schande blijft natuurlijk wat men de inheemse bevolking heeft aangedaan.

Lees meer "Reisverslag, maandag 10/08" »

25/08/2008

EINDEVAKANTIESPROKKELS

De vakantie is weer voorbij.

Zaterdag was er nog Tia Helle-goud. Al wie van sport houdt kan niet anders dan daar intens met meeleven.

Vandaag gaf ik een radio-interview op BEL-RTL over de politieke toestand. Ik zal zeer spaarzaam blijven met interviews. Eén van de oorzaken van de problemen vandaag zijn precies 'verklaringen'. Ik vraag me af of velen hun interviews van een paar weken geleden nog durven herlezen.

Gisteren was er een volledige dag in Alsemberg gewijd aan het werk van Zuster Rachel De Baerdemaeker in Rwanda. De 'Vriendenkring' van de zuster organiseerde een dag van activiteiten ten voordele van de Rwandese werken. Ik hield er een toespraakje als erevoorzitter. Zuster Rachel  is 86 waarvan 52 doorgebracht in een dorpje aan het Kivu-meer. In februari was er in de streek een sterke aardbeving die tientallen slachtoffers meebracht en vernielingen van scholen, hospitalen en huizen in het al zo arme land. Niet alleen de mens (genocide) maar ook de natuur veroorzaken daar catastrofes. In oktober 2006 bezochten mijn vrouw en ik de dertien stichtingen van de zuster over geheel Rwanda: lagere en middelbare scholen, gezondheidscentra en noviciaten. De opvolging ginds is verzekerd. Honderd Rwandese zusters van haar congregatie van franciscanessen zorgen hierover. Vlaanderen zond zijn zonen en dochters uit. Wij hebben steeds 'open' gestaan voor de wereld.

Straks spreek ik voor de CD&V senioren, morgen elders en overmorgen nog elders. Hét herbegint.

22/08/2008

VAKANTIESPROKKELS X

'We' hebben zilver. Eén van de diepste verlangens van elkeen is ergens toe te behoren. To belong to. Een land, een volk, een gemeeente, een bedrijf, een club, een familie. Dat is een natuurlijk gevoel.

Kim Gevaert is van Kampenhout, waar ik woonde in 1977-1978. Zo heb ik ook een 'band'!

De 4X100 is een ideale Belgische combinatie: Vlamingen en een franstalige, met zelfs multiculturaliteit. Het komt op een ogenblik dat er een vaderlands debat woedt over onze prestaties. Gelukkig is het sportbeleid een bevoegdheid van de deelstaten. Wat we zelf doen, doen we beter.

Het gezaag over  de eigen prestaties is van alle tijden. De eerste Spelen die ik volgde langs de radio en de pers waren die van 1956 in Melbourne. We  hadden twee zilveren medailles: in het worstelen (Mewis) en het zeilen(Nelis), geen nationale sporten!!

20/08/2008

VAKANTIESPROKKELS IX

Een luie namiddag: naar de Spelen gekeken. Het gaat erom wie de snelste, de sterkste, de lenigste, de vaardigste enz. is. Kortom, de beste. De prijs is de 'roem', op dat moment van de tijd en van uw leven (meestal uw twintiger jaren), voor een bepaalde groep belangstellenden. Wie daarna verliest, is ook kort daarna de roem kwijt. En toch doen mensen het daarvoor. Ook op andere domeinen van het leven:de machtigste, de rijkste, de mooiste , de meest gelauwerde, de meest verkochte. Wie teveel relativeert doet niets. Wie te weinig relativeert wacht 'na het Capitool de Tarpeïsche rots'. 'Des mensen'.

19/08/2008

VAKANTIESPROKKELS VIII

Ik was zaterdag op de eerste competitiematch van Anderlecht op Cercle Brugge. 0-3!! Het is altijd vreemd met enkelen te juichen als de bezoekende club scoort of wint. In voetbal is alles duidelijk. De vijand is gekend. Dat is hét grote verschil met de politiek!

In De Haan peddelen we door de polders doorheen regen en wind. Gelukkig zijn er nog de tractoren en oogstmachines om ons eraan te herinneren dat het zomer is.

Louis, onze negen jaar oude hovaward, die al acht jaar bij ons is, na één jaar asiel, gaat meestal mee naar De Haan. Telkens we zonder hem op stap zijn lijdt hij aan een soort verlatingsangst! A man's best friend. Het doet me denken aan een woord 'If you want a friend in politics, buy a dog.'

In 'Braambos' , de uitzending van de KTRO die op Canvas naar een niet-christelijk uur is verbannen werd een boeiende reportage uitgezonden over de grote Franse thomistische filosoof Jacques Maritain (1882-1973), die een grote invloed had op het christelijk-sociale denken en dus indirect op het beleid in tal van landen. Hij moet een zachtaardig man('la douceur') geweest zijn die erg vervlochten was met zijn vrouw Raïssa, oorspronkelijk een jodin. Beiden zijn bekeerlingen, een proces dat me steeds fascineert. Trouwens telkens iemand moedwillig zijn leven intellectueel een andere richting opstuurt. Na haar dood(1960) vervoegde hij als leek 'les petits frères de Charles de Foucauld'. Kortom, een 'heilig' man.

Ook tijdens deze vakantieweken is de dood nooit ver weg door berichten die ons bereiken.

15/08/2008

Vakantiesprokkels VII

Wij waren uitgenodigd bij een ex-collega uit het parlement. Ze stelde haar partner voor die ze na vijftig jaar teruggevonden heeft in haar geboortedorp dat ze al tientallen jaren verlaten had. Ik vertelde haar over het prachtige verhaal van Nobelprijswinnaar Marquez over Fernanda en Florentino die mekaar eveneens na vijftig jaar weervonden. Ik voegde er wel aan toe dat Florentino intussen 622 vrouwen heeft gekend. Het is wel een roman! 'Liefde in tijden van cholera' (1985). Het boek is poëtischer dan de titel.

13/08/2008

Vakantiesprokkels VI

Gisteravond overnachten we in Brugge waar mijn schoonzus een bred&breakfast verzorgt in een echt Brugs burgershuis in de Sint-Niklaasstraat, uiterst smaakvol gestaureerd. Vanuit de kamers zie en hoor je het Belfort. A la recherche du temps perdu.

Tevoren waren we bij een vriend die ook een indrukwekkende verzameling hedendaagse kunst heeft. Ik heb dit soort kunst leren waarderen in Watou. Ook hier moet men de vooroordelen laten vallen en onbevangen op zoek gaan naar het waardevolle, onkruid en tarwe scheidend. Open voor de symboliek die er bij de besten steeds in verwerkt is.

Een deel van de Vlaamse sportjournalistiek en sportwereldje is nu behept door de medaillejacht en het voorlopig uitblijven van een 'vette vis'. Het kritisch-negatieve toontje overheerst weer. De verzuring remember. Gelukkig zijn vele atleten nog echt: hun enthousiasme na een goede prestatie, ook al is het resultaat niet van de wereldniveau, maakt veel goed. Tenlotte zijn we met tien miljoen (volgens sommigen met zes) op de zes miljard!

11/08/2008

VAKANTIESPROKKELS V

Ik had de politiek voor weken op het schap gezet en plots dook op het journaal de koninklijke bemiddelaar K.H.Lambertz op met verklaringen tegen 'het kartel'. Er was een tijd dat verkenners en anderen zwegen...In elk geval was ik plots en even terug op moeder aarde.

Het herinnert me eraan dat 'mijn' eerste begroting niet meer werd gemaakt in augustus in een dolle ren om voor eind juli klaar te zijn terwijl vrouw en kinderen, vriend of vriendin of partner met de valiezen in de hand stonden te wachten tot manlief klaar was met de besparingen en saneringen (Hoe ouderwets!). Ik veranderde dat systeem samen met Jean-Luc Dehaene. We vertrokken dan voor een volle maand op vakantie. De premier naar Sardinië waar hij praktisch incommunicado was en ik naar de zee, aan de Noordzee of aan monding van de Ebro in Spanje. Eind augustus liepen we wat post in en praten bij en vanaf september waren we met de begroting doende. 'Rustige vastheid' noemt mijn huis. De grote uitzondering was natuurlijk augustus 1996 als de Dutrouxmoorden het land in rouw en ontreddering stortten.

De kwakkelzomer ontlokt natuurlijk bij velen schampere commentaren op de opwarming van de aarde. Gelukkig vertrek ik begin september naar de tropen voor een tiental dagen. Lander heeft voor uitstel gezorgd! Intussen zullen hier de vijandelijkheden hernemen met de communiqués, de verklaringen, de dreigementen, de vervaldata. Hoe opwindend!

10/08/2008

VAKANTIESPROKKELS IV

Op de eucharistievergadering van vandaag is er een poëtische tekst van de profeet Elia die op de heilige berg Horeb Gods aanwezigheid ervaart. Het merkwaardige is de wijze waarop:

" [11] ‘Kom naar buiten,’ zei de Heer, ‘en treed hier op de berg voor mij aan.’ En daar kwam de Heer voorbij. Er ging een grote, krachtige windvlaag voor de Heer uit, die de bergen spleet en de rotsen aan stukken sloeg, maar de Heer bevond zich niet in die windvlaag. Na de windvlaag kwam er een aardbeving, maar de Heer bevond zich niet in die aardbeving. [12] Na de aardbeving was er vuur, maar de Heer bevond zich niet in dat vuur. Na het vuur klonk het gefluister van een zachte bries. [13] Toen Elia dat hoorde, sloeg hij zijn mantel voor zijn gezicht. Hij kwam naar buiten en ging in de opening van de grot staan, en daar klonk een stem die tot hem sprak: ‘Elia, wat doe je hier?’"

09/08/2008

VAKANTIESPROKKELS III

Ik keek natuurlijk naar de Olympische wegrit op de Chinese Muur ondanks de immer aanwezige dopingdreiging. Het enthousiasme van 'vroeger' is daardoor wel weggeëbd, hoewel doping toen wellicht nog sterker verspreid was dan nu, maar we wisten het niet. De terugkeer van Cancellara op het einde was fenomenaal. Destijds noemde men zo iemand een 'puncher'. Mario Aerts was uitzondederlijk sterk. Jammer genoeg kon hij de stunt van Axel Merckx in Athene niet herhalen. Ik herinner me het kippevel dat ik kreeg toen hij uit het niets toch nog brons pakte.

De Spelen zijn een droom zegt J.Rogge. Twee landen die vrolijk opstapten op de openingsceremonie zijn nu in oorlog. Rusland en Georgië. Het 'droit du sol' tegen 'le droit des personnes'. Ik lees dezer dagen de geschiedenis van Duitsland aan de hand van een boek van een gewezen buur (G.Peirs, Onkel Wilhelm, Davidsfonds of een kleine geschiedenis van Duitsland (1870-1989) , 2008). Voor de grote mogendheden het goed beseften waren ze door het spel van bondgenootschappen in een oorlog gewikkeld. Het begon met de moord in Sarajevo op de Oostenrijkse kroonprins. De Duitse keizer vernam op zijn vakantie in een Noorse fjord dat het fout liep. De Oostenrijkers hadden Servië domweg de oorlog verklaard, de Serviërs vroegen hulp aan Rusland, de Russen beriepen zich op hun akkoorden met Frankrijk en voor men het besefte was geheel Europa in oorlog.

Gisteren zagen we pater Damase terug die in de jaren negentig enkele jaren pastoor was in Sint-Genesius-Rode. Hij werd in Vlaanderen beroemd door zijn aanstekelijke lach als pastoor in Antwerpen. Een Congolees die hier missioneerde! Vijftig  jaar geleden een nachtmerrie. Vlaanderen zond toen nog zijn zonen uit. Damase is nu prof aan de universiteit van Kinshasa waar mijn vader nog doceerde in 1957-1958. Ik keer zeker nog terug naar Congo na mijn bezoek op 30 juni jl. bij de viering van hun onafhankelijkheid. Bij een vorig bezoek in 2001 zag ik de universiteit terug na 43 jaar! Wat een verval van de infrastructuur. Maar ook bewondering voor de professoren die volhouden ook al zijn ze niet en/of slecht betaald. Het weerzien van die gebouwen was irreëel. Ik was terug die kleine jongen die toen plots van een dorpsschool gekatapulteerd werd in een andere beschaving. Ik telefoneerde mijn ouders vlak voor de aula waar mijn vader les gaf.

07/08/2008

VAKANTIESPROKKELS II

We zagen enkele dagen geleden 'Brief Encounter' van David Lean. Gedraaid in 1945! Het verhaal van een onmogelijke, kortstondige, ingehouden, passionele liefde. Het deed me denken aan één van mijn lievelingsfilms 'The bridges of Madison county' van een tiental jaren geleden, van en met Clint Eastwood. De zwart-wit versie van Brief Encounter dwingt de kijker naar het wezenlijke van het verhaal te gaan, los van de prentjes die een kleurenversie kan geven. Ik zag op het net dat de film van Lean de tweede best uit de geschiedenis is na 'The Third Man', ook van vlak na de oorlog. Van Lean zag ik natuurlijk ook: Dr.Zjivago, Ryan's daughter, Lawrence of Arabia. Wie niet?

De film werd vertoond in het Flageygebouw, het vroegere oord van NIR en BRT. Rond Flagey bruist Brussel. Jongeren en oudere mensen op het plein voor de kerk. Vreedzaam. Het leven zoals het is.

Deze middag hadden we een afspraak met zuster Rachel (°1922) met wie we in november 2006 tien dagen door Rwanda trokken, van de ene school en medisch centrum naar het andere, alle initiatieven van haar in die zestig jaar in het land. In oktober vertrekt ze opnieuw om haar boederij te leiden aan het prachtige Kivumeer. Jammer genoeg kende de streek errond een felle aardbeving die veel huisjes, hutten, scholen en kerken neerhaalde. Hier weten we amper van iets daarover. Haar zus Margriet was erbij die met wijlen haar echtgenoot, Jozef het Rwanda van Rachel met alle energie steunde en steunt. een middag vol verhalen. Niet alleen herinneringen maar ook plannen. Van tachtigers! Ik dacht aan een boek waarvan mijn moeder hield: 'Moeders winnen oorlogen'.

De zomerse sfeer was wel vandaag weg. Ik haat regen. Zelfs al heeft hij iets tropicaals.

06/08/2008

VAKANTIESPROKKELS I

In vakantietijden zijn de dagen trager, zeker als er zon is.

Vanavond verloor Anderlecht in een onbekende stad, in Borizow! Een stadje in Wit-Rusland om voor altijd te vergeten. Mijn grootvader en vader waren supporters van RSCA, mijn nazaten eveneens, misschien Lander ook ooit. Het kenmerk van een supporter is trouw, dat oude woord. For better and for worse.

Alexander Soljenitsyn is gestorven. Ik las het 'Kankerpaviljoen' in 1970. Ik heb nog ergens de Franse tekst liggen van een toespraak die hij in de Harvard universiteit hield, 'Le déclin du courage',  tegen de westerse individualistische cultuur. Zijn anticommunisme en zijn kritiek op onze 'way of life' maakten hem in links West-Europa niet geliefd. Twee jaar geleden las ik zijn memoires van de jaren 1979-1984, 'Esquisses d'exil'. Ze konden mij minder bekoren wegens te ijdel en te bitter. Maar hij was een reus omdat hij dierf zeggen: 'Ich nicht'. De definitie van moed. In de jaren tachtig las ik werk van vele dissidenten: Grigorenko, Sacharov, Zinoviev. Altijd sterk anticommunist geweest. Ik vond het onaanvaardbaar dat er geen vrijheden waren bij hoogbeschaafde Europese volkeren en dat er een Ijzeren Gordijn en een Muur konden bestaan. Het geruisloos en geweldloos verdwijnen van het kommunisme is één van de grootste gebeurtenissen van de laatste eeuwen zelfs. Solsjenitsyn, Walesa, Paus Woytila hebben een echt historische rol gespeeld.

Vanmorgen haalden we een autoplaat af voor een nieuwe wagen bij de BIV in de 'Vooruitgangsstraat' in Brussel. Enkele jaren geleden moest ik een oude plaat teruggeven in het mooie maar volledig ongeschikte Résidence Palace. Alles is nu gedigitaliseerd en vooral gedepolitseerd. Waar is de tijd dat er politiek diestbetoon nodig was om snel een autoplaat en een telefoonaansluiting te bekomen? Een performante federale dienst! Of mogen we dat niet meer zeggen in het nieuwe 'politiek correcte' denken in Vlaanderen? 

De eerste dagen na het einde van de parlementaire werkzaamheden veertien dagen geleden heb ik tussendoor besteed aan een tekst over de kerkvader Augustinus! Ik had dat op een onbewaakt ogenblik aanvaard. Boeiende lectuur over de periode van de val van Rome in de 5de eeuw toen een oude wereld instortte en hoe de Kerk op enkele decennia van een vervolgde minderheid een officiële godsdienst werd. De problemen van de Kerk zijn trouwens toen begonnen. Macht perverteert snel. Augustinus was in die tijd een reus. Ook hij kon alleen staan.

Maar ik was evenzeer in Watou voor de jaarlijkse bedevaart naar de Poëziezomer met als thema 'Dat de verte nabijer dan ooit was'. Kunst en natuur in het weidse landschap van de 'schreve', de grensstreek gaan hier samen. Niet ver vandaar is de abdij van Westvleteren waar mijn schoonbroer monnik is. Een vleteren drink ik zelf haast alleen maar in de abdij maar ik ga wel bevoorrraad door mijn bevoorrechte familieband naar huis.

De zomer van 2008 zal voorgoed doorgaan als de maand van Lander, ons eerste kleinkind. De rest heeft minder belang. Gelukkig zijn we trouwens ver weg van Hertoginnedal 2007 waar alles begon mis te gaan.   

04/06/2007

'ROOMS-ROOD ZONDER MEER IS ILLUSIE"

Interview door Wim Winckelmans, De Standaard 1 juni 2007

HERMAN VAN ROMPUY ZIET MANOEUVRES OM STAATSHERVORMING TE VERMIJDEN 'Een goeie oude, rooms-rode regering en snel overgaan tot de orde van de dag, is een illusie die ik de PS snel wil ontnemen', zegt de CD&V-eminentie en lijsttrekker in Brussel-Halle-Vilvoorde. 'Alles hangt af van wat de Vlaamse partijen willen. Een 'non' kun je alleen wijzigen als de Vlamingen op één lijn staan.'

Herman Van Rompuy (59) neemt straks als ouderdomsdeken deel aan de regeringsonderhandelingen. Van zijn generatie is hij de enige die nog aan toppolitiek doet.

Uw partij looft u voor uw ervaring, en die heeft ze nodig bij de regeringsonderhandelingen.

'Als een oude man sterft, brandt er een bibliotheek af', heb ik eens gelezen. Ik ga al lang mee, inderdaad. Ik was er al bij in 1980, toen ik amper 32 was. Ik zie me nog zitten naast Leo Tindemans en Jos Chabert. Dat helpt om dingen in zijn context te kunnen zien en om fouten uit het verleden niet opnieuw te maken. Maar ik ben geen oude man en ook geen wandelende bibliotheek. Johan Vande Lanotte en Elio Di Rupo zijn nauwelijks vijf, zes jaar jonger dan ik. Guy Verhofstadt gaat al zeker zo lang mee als ik. Ik heb hem voor het eerst ontmoet in 1981.'

'In zekere zin ben ik de laatste der Mohikanen. Die acht jaar in de oppositie hebben me in staat gesteld om politiek opnieuw geboren te worden.'

Het worden heel andere communautaire onderhandelingen dan vroeger.

'De Vlamingen zijn vragende partij over de hele lijn, de Franstaligen niet, inderdaad. Er is aan de andere kant van de taalgrens wel een vraag om Brussel te herfinancieren of de Franstalige instellingen te herschikken, maar daar blijft het ook bij. Ik ben dus niet naïef, er zal tijd voor nodig zijn om een akkoord over een nieuwe staatshervorming te sluiten. Geen nood, dan zullen we die tijd ook nemen. Alles hangt af van wat de Vlaamse partijen willen. Een 'non' van de Franstaligen kun je alleen wijzigen als duidelijk is dat de Vlamingen op een gemeenschappelijk standpunt staan.'

Is dat mogelijk?

'Natuurlijk. Tijdens onderhandelingen is er altijd een spontane communautaire opdeling, ik heb het nooit anders geweten. De Vlaamse consensus bestaat dus wel degelijk als het moet. In een communautaire onderhandeling is er geen andere keuze dan de dialoog van gemeenschap tot gemeenschap.'

In afwachting heeft CD&V de communautaire toon al gemilderd.

'Maar iedereen kent onze standpunten al. Er is geen enkele reden om daar nu nog agressief op te blijven hameren. Zo is het altijd wel iets. Als je een agressieve toon aanhoudt, ben je een separatist, als je het niet doet, maak je een bocht. Wat wel zo is, is dat het institutionele bij vele kiezers geen thema is. Trouwens, het is ook nooit de inzet van verkiezingen geweest, behalve dan tijdens Leuven Vlaams. Je hebt die uitspraken gehad van Rudy Verhoeven, maar als men de woorden van een onervaren kandidaat gaat opkloppen tot wereldnieuws, is er echt wel weinig nieuws.'

U zegt dat ethische kwesties eerst in de regering doorgesproken moeten worden. Is dat een manier om alles te blokkeren?

'Ook dat is er een karikatuur van maken. Het is toch niet meer dan normaal dat over zo'n zaken eerst in de meerderheid gesproken wordt. Dat het parlement uiteindelijk het laatste woord heeft, is al even normaal. En als we dan in een minderheidspositie zitten, is dat maar zo, maar je kunt niet zomaar een hele stroming in de Vlaamse samenleving buitenspel zetten.Het is dus helemaal niet zo dat we het debat willen smoren - trouwens, ik stel vast dat er ook in de paarse meerderheid geen eensgezindheid bestaat over bijvoorbeeld euthanasie voor dementerenden of kinderen. We wijzen er alleen op dat er dringend nood is aan meer flankerend beleid. De palliatieve zorgen hebben dringend 20 miljoen euro nodig, daar moet toch een oplossing voor komen. Voor mij is het even onmenselijk dat iemand palliatieve zorgen wordt ontzegd, dan dat euthanasie wordt geweigerd. Ook in de preventie van abortus is er werk. We hebben 17.000 abortussen per jaar. In Brussel eindigt één op de vijf zwangerschappen in een abortus. Dat is toch voor iedereen onaanvaardbaar, hoop ik.'

In uw boek 'Op zoek naar wijsheid' merkt u op dat er tegenwoordig zoveel over ethiek gepraat wordt.

'In de brede zin dan. In de zakenwereld is ethiek een belangrijk thema geworden na de schandalen van de voorbije jaren. In de politiek is hetzelfde gebeurd. Als men een woord vaak gebruikt, betekent dit meestal dat er een tekort is. Mensen zoeken opnieuw een houvast, normen en waarden. Ook de politiek moet daar rekening mee houden. Politiek gaat niet alleen over wetten en besluiten, maar ook over een visie op de samenleving, over de manier waarop mensen met elkaar horen om te gaan. Politici zouden meer van hun positie gebruik moeten maken om vanop de publieke tribune dingen te zeggen waar anders niet over gesproken worden. Zonder te moraliseren of te stigmatiseren.'

Zoals Patrick Janssens in Antwerpen heeft gedaan?

'Hij heeft dat goed gedaan, inderdaad. De juiste woorden vinden op een crisismoment is heel, heel belangrijk. Dan de stem vertolken van wat in brede lagen van de bevolking leeft, is een vorm van leiderschap. Alleen zouden deze woorden niet alleen mogen weerklinken in crisisperiodes.'

Is Yves Leterme die kunst meester?

'La fonction crée l'organe, zegt men in het Frans. Hij heeft het tot nu toe nooit moeten doen. Je moet trouwens groeien in zo'n functie. Ik vond Patrick Janssens ook niet zo'n geweldig SP.A-voorzitter, maar hij is gegroeid als burgemeester van Antwerpen.'

Wordt Leterme eerste minister?

'De grootste fractie in de Kamer levert de eerste minister, dat is de grondwettelijke gewoonte.'

De paarse partijen rekenen in politieke families.

'Omdat het hen goed uitkomt, maar de traditie is anders. Alleen bij hoge uitzondering is het niet de grootste partij die de premier levert. In 1991 bijvoorbeeld waren wij kleiner dan de PS. Maar de PS had geen kandidaat-premier die Nederlands sprak, de PS was toen nog veel groter dan de SP en voor de PS was het ondenkbaar dat iemand van de zusterpartij de premier leverde. Dat, gecombineerd met het enorme prestige van Jean-Luc Dehaene in die tijd, heeft ervoor gezorgd dat de CVP het premierschap kreeg. Nu ligt dat anders. In mijn ogen zou het grotesk zijn dat de eerste minister op basis van een theorie over politieke families geleverd wordt door de derde of vierde partij in Vlaanderen.'

Bij de bookmakers kan zelfs op u gewed worden als eerste minister.

'(lacht) U kunt met mij nog veel geld verdienen, want ik sta 150 tegen 1. Maar ik maak me geen illusies.'

Een oude bekende van u, Philippe Moureaux (PS), rekent al op een rooms-rode coalitie.

'Wat hij wil, is zijn zaak. Sommigen willen rooms-rood om een staatshervorming te vermijden. Maar voor ons is het ondenkbaar dat je uit onderhandelingen komt zonder akkoord over een staatshervorming. Het meest handige is dan dat je over een regering beschikt met een tweederde meerderheid, maar het kan ook zijn dat een partij tijdens de onderhandelingen afhaakt en de resterende partijen een akkoord sluiten dat dan aan de anderen wordt voorgelegd.'

'Een goeie oude, rooms-rode regering en snel overgaan tot de orde van de dag, is dus een illusie die ik de PS snel wil ontnemen. Maar het lijdt geen twijfel dat paars doorgaat met Groen! als ze een meerderheid hebben. Dat standpunt van Verhofstadt over kernenergie - waarvan ik nog altijd tracht te doorgronden wat het eigenlijk inhoudt - dat is toch alleen maar bedoeld om de poort naar de groenen open te houden. Dat zie je toch vanop kilometers afstand.'

Ligt de knoop niet in Charleroi, waar de schandalen zware politieke gevolgen krijgen?

'Dat kan uitdraaien op een kleine dioxinecrisis, maar vandaag weet niemand wat de gevolgen zijn van de splinterbom die daar is ontploft. Kan het grote charisma van Di Rupo dit aan? Ik weet het niet, maar in Vlaanderen zou dit niet passeren.'

19/04/2007

INTERVIEW MET HERMAN VAN ROMPUY IN KNACK, 11 APRIL 2007 (MET TOELATING VAN HAN RENARD)

'Premier worden is soms stom toeval’

Vlaams minister-president Yves Leterme twijfelt misschien nog, maar voor zijn ervaren rechterhand is het zo klaar als een klontje: ‘Je bewijst Vlaanderen geen dienst door niet aan de federale verkiezingen deel te nemen’, zegt Kamerlid en minister van Staat Herman Van Rompuy. (door Han Renard)

Van Herman Van Rompuy (CD&V) verscheen zonet een zevende boek, zijn derde al sinds hij in de oppositie zit. Op zoek naar wijsheid heet het, en het is een verzameling korte essays die gaan over belangwekkende levensvragen als ‘hoe vind ik het goede leven?’ en ‘wat maakt een mens gelukkig?’.

De voormalige partijvoorzitter en gewezen vicepremier met de niet helemaal terechte reputatie van een onverbeterlijke cynicus, is de enige van zijn generatie die nog meetelt in de huidige CD&V. De terugkeer op regeringsniveau van ‘het magere grijze mannetje’, een toekomstvisioen waarvoor premier Guy Verhofstadt (Open VLD) in 2003 meende te moeten waarschuwen, is na de federale verkiezingen van 10 juni dan ook zeer goed mogelijk. Yves Leterme (CD&V) zal bij eventuele regeringsonderhandelingen in elk geval zwaar leunen op de ervaring en het scherpe inzicht van zijn politieke mentor.

Herman Van Rompuy beschouwt Op zoek naar wijsheid niet als een politiek boek, maar onvermijdelijk komt de politiek toch al snel om de hoek kijken. Ook al gaat het velen van ons materieel voor de wind, toch blijkt uit alle Europese onderzoeken dat Belgen ongelukkiger zijn dan andere Europeanen. Hoewel hij zelf nooit een communautaire scherpslijper was, vraagt Van Rompuy zich af of het ontbreken aan nationale sentimenten in dit verdeelde land _ ‘België is een land, geen vaderland’ _ hieraan mede debet is.

Er is in de samenleving ook een ethisch tekort ontstaan, schrijft u. O jee. De spruitjeslucht trekt opnieuw door de kamer, zou Open VLD-strateeg Noël Slangen allicht opmerken.

HERMAN VAN ROMPUY: Ik laat me niet beïnvloeden door de karikaturen van een marketingjongen. Dit boekje heeft niets met marketing te maken. Het is overigens puur toeval dat het nu gepubliceerd wordt. Het Davidsfonds heeft mij gevraagd dit te schrijven, maar ik wil me hier persoonlijk noch partijpolitiek mee profileren.

Maar waaraan ziet u dat er een ethisch tekort is?

VAN ROMPUY: Aan de hernieuwde belangstelling voor ethiek. Iedereen heeft er de mond van vol en dat wijst doorgaans op een tekort. Mensen voelen aan dat er in onze samenleving, ondanks onze sterk gestegen welvaart, het een en ander misloopt. Er is te weinig eerlijkheid, rechtvaardigheid en beleefdheid. Er is een gebrek aan omgangsvormen en respect voor elkaar.

Er heerst ook grote onzekerheid en angst. Mensen hebben behoefte aan evenwicht in hun leven, aan minder schijn en meer authenticiteit, aan inzicht _ kortom: aan wijsheid. De belangrijkste vijand van die wijsheid is egoïsme. Wie alleen met zichzelf bezig is, leidt aan bewustzijnsvernauwing, en neemt erg onwijze beslissingen. We moeten ons in ons dagelijks handelen steeds proberen te richten op de ander, of in politieke termen: op het algemene welzijn.

Maar je kunt jezelf natuurlijk nooit helemaal wegcijferen, dat lijkt me voor de meesten van ons van een onbereikbare heiligheid. Wouter Beke (‘huisideoloog’ van CD&V en auteur van De mythe van het vrije ik, nvdr) lijkt te beweren _ ik moet toegeven dat ik zijn boekje nog niet gelezen heb _ dat je als individu altijd de ander of de groep moet laten voorgaan. Maar zo voel ik dat niet aan. Eigenbelang kun je nooit helemaal uitschakelen.

Wat vermag een politicus tegen dat ethisch deficit, en hoe verhouden ethiek en politiek zich tot elkaar?

VAN ROMPUY: Ik zal met een citaat antwoorden: politiek is in alles, maar gelukkig is niet alles politiek. Politiek is maar een onderdeel van de samenleving. Politiek kan dus slechts een bescheiden bijdrage leveren tot het menselijk geluk, of liever, zoals de Amerikanen zeggen, tot het menselijke streven naar geluk _ the pursuit of happiness.

Over de verhouding tussen politiek en ethiek heb ik iets interessants gelezen bij paus Benedictus XVI. Of je het nu met hem eens bent of niet, als intellectuele machine is die man buitengewoon. Volgens Benedictus XVI moet je naar een evenwicht streven tussen politiek realisme en ethisch idealisme. Wie te veel realist is, vervalt gemakkelijk in opportunisme. Wie te veel idealist is, ziet mensen voor beter en rationeler aan dan ze in werkelijkheid zijn.

Ik ben wel milder geworden met de jaren. Maar wie de mens beschouwt als een redelijk wezen, dwaalt. Ga het maar na. Alle belangrijke beslissingen in ons leven nemen we instinctief, vanuit de buik. Achteraf verzinnen we daar dan rationele verklaringen bij. Trouwens, wie bepaalt wat redelijk is? Het hangt er maar van af, heb ik van Jean-Luc Dehaene geleerd, wat je uitgangspunten zijn.

De schrik voor de kiezer beheerst de Vlaamse politiek, schrijft u ook. Verklaart die angst ook het getalm van Vlaams minister-president Yves Leterme (CD&V), die pas over enkele weken bekendmaakt of en hoe hij aan de federale verkiezingen deelneemt?

VAN ROMPUY: Nee. De reden waarom hij pas laat invalt in de federale campagne _ op welke manier zal begin mei definitief moeten blijken _ is dat hij tegelijkertijd ook minister-president is van de Vlaamse regering. Hoe later hij in de campagne stapt, hoe korter de periode waarin het regeringswerk daaronder lijdt. In de federale regering is de campagne al bezig sinds de lancering van Verhofstadts Burgermanifest, begin december! Leterme wil echter voorkomen dat de Vlaamse regering maanden lang platligt. Ik zie uw scepsis maar daar gaat het om, echt waar. (lacht) Ik hoef mezelf zelfs geen geweld aan te doen om u deze verklaring te verschaffen.

Moet Leterme zo nodig aan de federale verkiezingen meedoen? Kan hij als Vlaams minister-president niet evenzeer wegen op de regeringsvorming en op eventuele communautaire gesprekken?

VAN ROMPUY: Wat is de beste positie om de Vlaamse zaak te dienen? Een beslissend moment voor Vlaanderen worden natuurlijk de onderhandelingen over de staatshervorming. En dat zijn in onze politieke traditie geen onderhandelingen tussen regeringen maar tussen partijen, met name tussen de partijen die de toekomstige federale meerderheid willen vormen.

Je kunt dus maar beter federaal zelf mee aan tafel zitten?

VAN ROMPUY: Dat spreekt voor zich. Het zijn de personen die hebben deelgenomen aan de federale verkiezingen die de regie van de communautaire gesprekken in handen hebben. Ik hecht helemaal geen geloof aan de redenering dat je Vlaanderen een dienst bewijst door niet deel te nemen aan de federale verkiezingen, en door bij wijze van spreken op die manier ook het risico van een tegenvallend verkiezingsresultaat uit de weg te gaan. Het reële gevaar is namelijk dat je dan helemaal niet bij de communautaire onderhandelingen betrokken wordt, ook al ben je de Vlaamse minister-president.

Je kunt bovendien alleen je stempel drukken op een volgende staatshervorming als je voldoende sterk uit de federale verkiezingen komt. En dus moeten politieke partijen op tien juni hun sterkste mensen inzetten.

Verschilt deze campagne erg van andere campagnes die u hebt meegemaakt?

VAN ROMPUY: Het is in elk geval een eigenaardige campagne. Ze is door de liberalen al heel vroeg op gang getrokken, maar nu de Open VLD in de peilingen heeft gezien dat al dat campagnelawaai niets heeft uitgehaald, is het stil geworden.

Het is aan de Open VLD, die op achtervolgen is aangewezen, om het initiatief te nemen. Maar Verhofstadt zit in zak en as, want hij krijgt zijn fundamentele geloofwaardigheidsprobleem niet weg. Bij de Open VLD zitten ze nu met vraag: what next? Daardoor bevinden we ons op dit moment in een soort niemandsland, waarin we niet weten welke thema’s de campagne zullen domineren. Behalve wie premier moet worden, maar dat is natuurlijk geen thema.

Het is wel ongebruikelijk, zoveel kandidaat-premiers.

VAN ROMPUY: Dat klopt. Tot nu toe zijn er bij mijn weten vijf. Bij de Franstalige liberalen zijn dat Didier Reynders en Louis Michel. Bij de PS is er Elio Di Rupo, en aan Vlaamse kant hebben we Johan Vande Lanotte (SP.A) en Guy Verhofstadt (VLD) _ Leterme heeft zich nog niet uitgesproken. Maar gewoonlijk meldt men zich niet zelf voor dat ambt.

Je wordt gevraagd?

VAN ROMPUY: Soms is het ook gewoon stom toeval. Guy Verhofstadt had in 1999 alle hoop opgegeven om nog premier te kunnen worden, maar de dioxinekippen hebben hem in de Wetstraat 16 gebracht. De zaken lopen nog weleens anders dan gepland.

Wat wil CD&V op het vlak van de staatshervorming binnenhalen, alvorens in een regering te stappen?

VAN ROMPUY: Daarop gaan we niet anticiperen. Hoewel ik het ook niet eens ben met degenen die zeggen dat je niet naar communautaire onderhandelingen mag gaan ‘met de fanfare voorop’. Zo is het namelijk altijd gegaan. De communautarisering van het onderwijs, het rechtstreeks verkozen Vlaams Parlement, al die zaken hebben wij jarenlang bepleit vóór het tot echte onderhandelingen kwam.

Ons communautaire programma is trouwens bekend: dat zijn de resoluties van het Vlaamse Parlement, waarover alle Vlaamse partijen, de Open VLD inbegrepen, het eens zijn.

Heel belangrijk voor ons is de regionalisering van de sociaaleconomische beleidsinstrumenten. Daarin speelt het arbeidsmarktbeleid een grote rol, maar ook de mogelijkheid om kortingen te geven op sociale lasten, op de vennootschapsbelasting. Verder ook stukken van het energiebeleid, het wetenschappelijk onderzoek…

En waarom? Om een reden die we eigenlijk niet voorzien hadden. Ik probeer dat ook aan de Franstaligen uit te leggen, maar tot nu toe heb ik van hen geen intellectueel bevredigend antwoord gekregen. Vandaag zijn de voornaamste sociaaleconomische hefbomen namelijk nog altijd in federale handen: de sociale zekerheid, de fiscaliteit, het arbeidsrecht. En wat is het resultaat daarvan? Dat de werkloosheid in Wallonië meer dan dubbel zo hoog is als in Vlaanderen, en de economische groei er nog altijd bijna een half procent lager ligt. Het federale beleid heeft blijkbaar alleen in het voordeel van Vlaanderen gespeeld. Ik begrijp dus niet waarom de Franstalige politieke klasse zich zo mordicus blijft verzetten tegen elke vorm van federalisering. Het ligt namelijk voor de hand dat als Wallonië zijn achterstand wil inlopen, het een beleid moet kunnen voeren dat aangepast is aan zijn specifieke situatie. En dan zeggen wij er nog bij: we raken niet aan de solidariteit. We gaan de Waalse werkloze die echt werk zoekt, geen eurocent afpakken! En toch willen de Franstaligen niet? Dat is een groot probleem, hè.

De Franstaligen vertrouwen het zaakje allicht niet.

VAN ROMPUY: Zij denken dat alle Vlaamse partijen in de grond separatisten zijn. En het nepjournaal van de RTBF heeft bewezen dat die overtuiging niet alleen bij de politieke elite, maar bij de hele Franstalige bevolking heeft postgevat. Het vertrouwen tussen de gemeenschappen herstellen: dat zal de grote opgave worden om een nieuwe staatshervorming te doen slagen.

PS-ondervoorzitter Philippe Moureaux wil graag met CD&V en als het even kan, zonder de N-VA, een lekker ouderwetse rooms-rode regering vormen.

VAN ROMPUY: Philippe Moureaux redeneert vanuit machtsschema’s, dat doen de Franstalige socialisten altijd. Het doet er in feite weinig toe wie inherent gelijk heeft: je hebt gelijk als je macht hebt. Afgaand op de peilingen bedenkt Moureaux nu, ietwat voorbarig wat mij betreft, dat de kans groot is dat de PS na de verkiezingen geen andere keuze zal hebben dan het met de Vlaamse christendemocraten op een akkoord te gooien.

Daarnaast denken de Franstalige socialisten _ de deur is niet helemaal dicht maar ze staan zeker niet te springen voor een nieuw rondje staatshervorming _ al na over wat er moet gebeuren indien die communautaire gesprekken zouden mislukken. Hoewel het me niet verstandig lijkt dat nu allemaal zo open en bloot op tafel te leggen. Anderzijds is de stroming die Paars wil voortzetten zeker niet dood binnen de PS.

Eventuele coalitiepartners zullen na de verkiezingen in elk geval proberen het kartel CD&V/N-VA uit verband te spelen. CD&V krijgt het nog heel moeilijk om zijn communautaire beloftes na te komen.

VAN ROMPUY: Als alle Vlaamse partijen die potentieel deel kunnen uitmaken van een federale regering vasthouden aan de resoluties van het Vlaams Parlement, dan zijn alle andere scenario’s overbodig. Ik pleit voor een Vlaamse remake van wat de Franstaligen in 1977 hebben gedaan met het Front des Francophones. De Franstalige christendemocraten, socialisten en het FDF hebben toen geweigerd toe te treden tot een federale regering zonder een aantal communautaire garanties.

Wel heb ik de indruk dat het de SP.A in dezen meer menens is dan de Open VLD. De wil om de arbeidsmarkt te regionaliseren is bij Frank Vandenbroucke en Johan Vande Lanotte in elk geval heel reëel. We staan er dus ook niet helemáál alleen voor.

Herman Van Rompuy, ‘Op zoek naar wijsheid’, Davidsfonds, Leuven, 96 blz., 14,95 euro.

16/01/2007

INTERVIEW IN DE MORGEN OP 15/01/07 (Liesbeth Van Impe)

Prins Laurent belooft het geld dat hij onrechtmatig van de marine gekregen heeft, terug te betalen. Komt daarmee een einde aan de heisa?

"Dat zullen we nog moeten zien, het laatste woord is aan de rechter. Maar aangezien de prins op geen enkel moment in verdenking is gesteld, zal het voor hem niet tot een veroordeling komen. Een terugbetaling vervangt in beginsel de strafwet niet. In de Agusta-affaire heeft de socialistische partij ook geld terugbetaald, maar dat betekende niet dat een aantal kopstukken daarnaast ook nog een correctionele veroordeling opliepen. In die zin was de kerstboodschap van de koning voorbarig."

Komt prins Laurent er zonder kleerscheuren van af?

"Er is zeker morele schade. Kijk maar naar de opiniepeilingen die de prins al schuldig verklaarden nog voor het proces begonnen was. Hij is al veroordeeld op het tribunaal van de publieke opinie. Politici kennen dat fenomeen goed: het volstaat om in een dossier vernoemd te worden om een smet op het blazoen op te lopen.

"Bovendien liggen de morele standaarden voor de koninklijke familie sinds koning Boudewijn bijzonder hoog. De hele familie wordt beoordeeld op haar voorbeeldfunctie. Het omgekeerde bestaat ook: Michel Daerden (de PS-minister dankt zijn populariteit aan filmpjes op YouTube waarop hij schijnbaar dronken voor de camera staat, LVI) kan nu populairder worden omdat de lat voor de PS heel erg laag lag."

Lijdt ook de monarchie schade?

"Het debat is helemaal vergleden. De band tussen het proces over marinefraude en de dotatie van de prins is duidelijk. Er is een rechtstreeks verband met het feit dat hij toen geen inkomen had. Maar wat de rol van de monarchie ermee te maken heeft, ontgaat mij. Ik betreur dat sommige partijen op die kar van het populisme springen."

Het was nochtans uw partij die het dotatiedebat lanceerde.

"Het is de eerste minister die er een zaak van gemaakt heeft, door het KINT (het milieufonds dat prins Laurent sinds 1994 van inkomen voorzag, tot hij een dotatie kreeg in 2001, LVI) een 'schimmige constructie' te noemen en de dotatie een voorbeeld van transparantie. Het is net omgekeerd! Op die dotatie is geen enkele vorm van controle, terwijl het KINT een vzw is, die door de Inspectie Financiën gecontroleerd wordt en een raad van bestuur heeft.

"Paars heeft met de dotatie voor Laurent een traditie van 175 jaar in België gebroken. Vroeger kregen enkel de koning, zijn opvolger en eventueel de koningin-weduwe een dotatie. Bovendien heeft men Laurent netto het dubbele gegeven van wat hij bij het KINT kreeg. Daarom hebben wij destijds ook niet voor die dotatie gestemd."

CD&V heeft wel de dotatie van prinses Astrid goedgekeurd, die toch ook buiten de klassieke logica valt?

"Ja, maar dat was doordat die dotatie in één pakket met die voor prins Filip zat."

U bent het dus niet eens met politici die zeggen dat de relatie tussen koningshuis en politiek nog altijd in een schemerzone zit die uitgeklaard moet worden?

"Ik heb daar geen weet van. Ik zeg niet dat het KINT een perfecte oplossing was, maar het is de dotatie die dringend een stuk transparanter moet worden. Bijvoorbeeld met een onderverdeling tussen de representatiekosten van een prins en zijn loon. En we moeten terug naar het oude systeem, waarbij het aantal personen dat in aanmerking komt voor een dotatie, beperkt is."

Intussen was de hele discussie politiek gezien geen fraai schouwspel.

"Inderdaad, er is vooral veel verwarring gezaaid. Er is veel kritiek gekomen op het optreden van Yves Leterme in De zevende dag, maar ik zie het probleem niet. Hij wist dat hij vragen zou krijgen over het KINT, dat trouwens onder de bevoegdheid van de Vlaamse regering valt. Wel, hij heeft de puntjes op de i gezet en duidelijk gemaakt dat ook andere partijen bij die constructie betrokken waren en ze voortgezet hebben. Hij heeft iedereen voor zijn verantwoordelijkheid geplaatst. Dat was nodig, zeker na de aanval van Verhofstadt."

Het was alleen vervelend dat zijn beschuldiging niet bleek te kloppen en Kris Peeters die achteraf moest rechtzetten.

"Het blijft een feit dat de oplossing van paars, de dotatie, duurder en minder transparant is dan het KINT. Voor het overige, c'est de bonne guerre."

Is het probleem niet dat Leterme officieel nog altijd niet meedoet aan 'de oorlog', de federale verkiezingscampagne?

"Verhofstadt zegt ook dat hij niet op campagne is, maar wie gelooft dat nog? Leterme heeft geantwoord op een vraag over het KINT, een Vlaamse bevoegdheid. Het is niet omdat hij dat op polemische wijze doet, dat het tot een federale campagne behoort. Zonder federale campagne zou Leterme hetzelfde gedaan hebben."

Hoe schadelijk is het voor de geloofwaardigheid van een minister-president als zijn nakende vertrek naar de federale regering inmiddels een running gag is in het Parlement?

"Ach, Mitterrand heeft ooit gewacht met zijn kandidatuur voor de presidentsverkiezingen tot zes weken voor de verkiezingen. Iedereen zat toen ook op die aankondiging te wachten, maar Mitterrand trok zich daar niets van aan. "

De premier is alvast van plan er een slijtageslag van te maken. Verwondert de veerkracht van de premier en paars u?

"Welke veerkracht? Ik zie geen enkele maatregel van deze regering, behalve de begroting voor 2007. En die hangt aaneen met drie miljard euro eenmalige maatregelen en een verpakkingstaks waarvan niemand weet hoe ze die gaan doorvoeren."

Toch lijkt het alsof de premier niet meer bij voorbaat afgeschreven wordt. Dat was een jaar geleden wel anders.

"Bij Verhofstadt hebben we het bijna over een mentaal probleem van iemand die er nog eens in gelooft, omdat hij niet anders kan."

De oppositierol in de Kamer heeft u de voorbije jaren niet echt gelegen.

"Nee, daar heb ik een fundamenteel probleem mee. Sommigen beginnen hun politieke carrière in het parlement of zelfs in de oppositie. Ik heb dat nooit gehad: ik was voorzitter van de partij of minister, nooit alleen maar parlementair. In de oppositie zag ik het ook niet zitten om oud-collega's het vuur aan de schenen te leggen."

CD&V mag goede hoop koesteren dat de oppositiejaren voorbij zijn.

"Ja, de twijfels in 2003 waren alvast veel groter. Nu moeten we vooral vermijden dat we fouten maken. Wat Angela Merkel (huidig bondskanselier in Duitsland, LVI) gedaan heeft bijvoorbeeld, moeten we vermijden. In de campagne kondigde ze aan dat ze de BTW twee punten zou doen stijgen. Meteen ging het niet meer over de balans van Schröder (vorige bondskanselier, LVI), maar over het programma van Merkel en kon Schröder opnieuw achterstand inlopen."

Deze campagne zal dus niet over de ideeën van CD&V gaan?

"Nee, het zou een fout zijn voorstellen te doen die de aandacht afleiden van de balans van paars. Dat is de tactiek van de VLD, die nu tal van voorstellen lanceert. Maar je bent pas geloofwaardig als je iets gepresteerd hebt. Deze campagne gaat niet in de eerste plaats over fantastische ideeën voor de toekomst, maar wel over de prestaties van paars. De mensen kennen de CD&V goed genoeg om te weten dat wij, als we aan de macht zijn, behoorlijk zullen regeren."

Wanneer wordt CD&V incontournable?

"Mijn broer Eric zegt dat we dertig procent moeten halen en ik spreek hem nooit tegen, maar ik weet het niet. In 2004 waren we met 26 procent onmisbaar. Het zal van de anderen afhangen. Maar als paars kan doorgaan, zullen ze dat doen. De staatshervorming is voor VLD en sp.a geen prioriteit.

"In Wallonië is de kans groot dat MR en PS een meerderheid houden, maar in Vlaanderen zal er toch veel moeten gebeuren om paars overeind te houden. En dan kan het gevaarlijk worden. Ik weet dat sommigen met het idee spelen om een paarse regering te vormen die geen meerderheid in Vlaanderen heeft. Een regering die alleen een meerderheid in Wallonië heeft, speelt met vuur. Ik spreek nu in het belang van het land: dat is staatsgevaarlijk."

Op steun van de paarse partijen voor uw ambitieuze staatshervorming rekent u sowieso niet?

"Ik moet zeggen dat ik met een zekere interesse naar de poging van Verhofstadt kijk om een communautair programma op te stellen. Hij moet enerzijds de indruk wekken dat hij vanuit Vlaams standpunt niet minimalistisch is en tegelijk mogen zijn voorstellen ook niet meteen afgeschoten worden door de Franstaligen. Ik ben benieuwd hoe hij de perceptie gaat creëren dat hij een bruggenbouwer is."

U gelooft er niet in?

"Je kunt ook bruggen bouwen waar er geen rivier is (lacht)."

Sommigen spelen met het idee om een paarse regering te vormen die geen meerderheid in Vlaanderen heeft: dat is staatsgevaarlijk

Liesbeth Van Impe (De Morgen)

N.B. : Voor alle duidelijkheid: ik neem deel aan tal van werkgroepen in het kader van CD&V die het verkiezingsprogramma opstelt. Ik doe dat al bij elke verkiezing sedert 1980!

12/12/2006

ONDER POPPERIANEN

Ik lees dat het nieuwe Burgermanifest van Guy Verhofstadt zich zal laten inspireren door de grote filosoof Karl Popper. Ik maakte voor het eerst kennis met zijn werk veertig jaar geleden. Mijn vader was een aanhanger van zijn wetenschapsfilosofie die gebaseerd was op de bestendige weerlegbaarheid van wetenschappelijk hypothesen, ook in de menswetenschappen. Die benadering trok hij ook door in zijn opvattingen over de democratie. Het woord en wederwoord in ons politiek stelsel lag volgens hem aan de  basis van menselijke en sociale vooruitgang. Popper was een tegenstander van grote Copernicaanse projecten – die totalitaire trekken vertonen – maar van piecemeal social engineering, hervormingen bij kleine stappen. Dat reformisme is steeds typisch geweest voor de christendemocratische benadering.

Ik las zijn kanjer "The open society and its enemies', in de jaren zeventig waarin hij de totalitaire visie van Plato, Hegel en Marx aanviel. Dertig jaar geleden sprak Popper ook op het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte een indrukwekkend betoog van een oude man die de stem niet verhief en geen filosofisch jargon nodig had. Hij stierf in 1994.

Zoals Verhofstadt de socialemarkteconomie laat in zijn loopbaan ontdekte, omhelst hij nu Popper. Des te beter. Er is vooruitgang. Het origineel is echter altijd beter dan de kopie.

Zelf publiceer ik in maart 2007 een nieuw boek bij het Davidsfonds "Op zoek naar wijsheid", overwegend (zoals in mijn andere boeken) niet-politiek. Zoals steeds eigenhandig geschreven! Met boeken wint men geen verkiezingen. Boeken hebben lezers nodig geen kiezers.